١٣-۶-٢-١ فیوزها
١٣-۶-٢-١-١ از فیوزها میتوان به عنوان وسیله حفاظتی در موارد زیر استفاده کرد:
الف) حفاظت مدارها: در برابر جریانهای اتصال کوتاه و اضافه بار
ب) حفاظت دستگاه ها: در برابر جریان اتصال كوتاه
پ) تأمین ایمنی: درصورت اتصال کوتاہ بین یک هادی فاز با بدنههای هادی و یا هادی حفاظتی (PE) ویا هادی حفاظتی - خنثی (PEN) (پیوست شماره ١)
١٣-۶-٢-١-٢ فیوزهای پیچی باید مجهز بە قطعە محدودکنندە فشنگ پذیری (تە فشنگ) باشند تا جایگزینی با فشنگی کە جریان نامی آن بیشتر از فشنگ مورد نظر است امكان پذیر نباشد.
١٣-۶-٢-١-٣ خارج و داخل کردن فیوزهای تیغەای یا چاقویی باید فقط با استفاده از فیوزكش عایق امکانپذیر باشد.
١٣-۶-٢-١-۴ هنگامی که فیوز پیچی بسته و کامل شده است هیچ یک از قسمت های برقدار فیوز، از جمله ترمینالهای آنها نباید در دسترس یا قابل لمس باشند. قطب ته پایه فیوزهای پیچی باید به طرف تغذیه مدار (فاز) وصل شده باشد.
١٣-۶-٢-١-٥ استفاده از فیوزهای غیر استاندارد یا فیوزهایی كه المان ذوب شونده آن قابل تعویض باشد ممنوع است.
١٣-۶-٢-١-۶ تعمیر و تعویض و ترمیم المان عبور جریان در داخل فشنگ فیوزهای استاندارد به هر نحو و شکلی ممنوع است.
١٣-۶-٢-١-٧ استفاده از فیوز در تأسیسات انشعاب برق (كنتور) باید طبق ضوابط شركت برق انجام شود.
١٣-۶-٢-٢ كلیدهای خودكار مینیاتوری
١٣-۶-٢-٢-١ موارد استفاده كلیدهای خودكار مینیاتوری مانند فیوزهاست (ردیف ١٣-۶-٢-١-١).
١٣-۶-٢-٢-٢ هیچ یک از قسمت های برقدار کلیدها، از جمله ترمینال های آن نباید در دسترس یا قابل لمس باشد. کلیدهای نوع تابلویی که ترمینال های آن در دسترس است باید دارای پوشش محافظ باشند.
١٣-۶-٢-٢-٣ در تأسیسات برقی جدید استفاده از کلیدهای مینیاتوری نوع پیچی که بجای فیوز، در پایه فیوز نصب میشوند ممنوع است.
١٣-۶-٢-٢-۴ صرف نظر از جریان اتصال كوتاه احتمالی در محل نصب كلیدها، باید طبق آنچه كه در بند (ث) از ردیف ١٣-۶-١-٢ گفته شد، عمل شود.
١٣-۶-٢-٣ کلیدهای خودکار (اتوماتیک)
١٣-۶-٢-٣-١ از کلیدهای خودکار میتوان به عنوان وسیلە حفاظتی در موارد زیر استفاده كرد:
الف) حفاظت مدارها و دستگاه ها: در برابر جریان های اتصال کوتاه و اضافه بار
تبصرہ: منظور از حفاظت اضافه بار در کلیدهای خود کار (اتوماتیک)، کلیدهایی هستند که دارای رله قابل تنظیم اضافه بار می باشند.
ب) تأمین ایمنی: درصورت اتصال کوتاہ بین یک هادی فاز با بدنههای هادی و یا هادی حفاظتی (PE) ویا هادی حفاظتی - خنثی (PEN) (پیوست شماره ١)
١٣-۶-٢-٣-٢ هیچ یک از قسمتهای برقدار کلید نباید در دسترس یا قابل لمس باشند.
١٣-۶-٢-٣-٣ چنانچە از فیوزها بصورت سری به منظور تأمین قدرت قطع بیش از ظرفیت كلیدهای خودكار استفاده شوند، لازم است مراتب زیر رعایت شود:
الف) بین جریان نامی کلیدهای خودکار و فیوز هماهنگی وجود داشته باشد.
ب) فیوز باید در طرف ورودی کلیدهای خود کار (بالادست) قرار گیرد.
١٣-۶-٢-۴ كلیدهای مغناطیسی (كنتاكتورها)
١٣-۶-٢-۴-١ از کلید مغناطیسی برای قطع و وصل، کنترل، فرمان مدار و موارد دیگر با توجه به نوع مصرف کننده مدار، استفاده میگردد. چنانچه این کلید به همراه رله حرارتی به کار گرفته شده باشد میتوان از آن بعنوان وسیله حفاظتی در پرابر جریان اضافه بار نیز استفاده كرد. برای حفاظت در برابر اتصال كوتاه، همراه این كلیدها باید از فیوزها یا كلیدهای خودكار استفاده شود و این وسایل باید در طرف ورودی كنتاكتورها نصب شوند.
١٣-۶-٢-۴-٢ همراه کلیدهای مغناطیسی میتوان از انواع رله ها، از جمله رله حساس به افزایش و یا کاهش ولتاژ، کنترل فاز، رله های کمکی و غیره، استفاده نمود.
١٣-۶-٢-۵ کلیدهای مجزا كنندە زیربار
١٣-۶-٢-۵-١ به منظور كنترل، تعمیر و سرویس مدار و یا دستگاهها و تجهیزات برقی، باید كلیه مدارهای خروجی از تابلو، مجهز به نوعی کلید مجزا کننده زیربار در تابلو باشد.
١٣-۶-٢-۵-٢ کلید مجزا کننده زیر بار باید بتواند جریان نامی خود را، كه از جریان نامی مدار کمتر نخواهد بود، قطع و وصل کند و قادر به ایستادگی در برابر جریانهای اتصال كوتاه احتمالی در محل نصب آن باشد.
١٣-۶-٢-٥-٣ كلید مجزا كننده باید در طرف ورودی فیوزها یا كلیدهای خودكار محافظ مدار (بالادست) نصب شود.
١٣-۶-٢-۴-۵ چنانچه کلید مجزا کننده از محل فیزیکی وسیله یا دستگاه تغذیە شوندە قابل رؤیت نباشد باید یک کلید مجزا کننده دیگر را، که دارای مشخصات كلید مجزا كننده ذكر شده در بالا باشد به صورت تکی و مجزا در نزدیکترین محل مناسب از دستگاه نصب کرد.
تبصره: پیش بینی کلید مجزا کننده جهت قطع و وصل برق دستگاه های برقی كه در پشت بام ساختمان نصب میگردند، از جمله برای هواکش ها، کولرها و غیره، الزامی است.
١٣-۶-٢-۵-۵ از بعضی از انواع کلیدهای خودکار میتوان به عنوان کلید مجزاکننده نیز استفاده کرد، در این صورت شرط زیر باید برقرار باشد:
استانداردی که کلید طبق آن ساخته شده است قابل قبول باشد و اجازه این كار را صریحاً داده باشد
تبصره ١: از کلیدهای خودکار مینیاتوری میتوان به عنوان کلید مجزا کننده استفادە کرد.
تبصره ٢: از کلیدهای خودکار مینیاتوری نباید به عنوان كلید كنترل مدار (قطع و وصل) استفاده کرد.
تبصره ٣: کلید فیوزها (کلیدهایی که فیوزها در آن نقش تیغههای کلید را دارند) باید از نوع قابل قطع زیربار باشند، مگر در مواردی که مدار مجهز به کلید قابل قطع زیربار نیز باشد.
تبصرہ ۴: مدارهای مجهز به کلیدهای مغناطیسی (کنتاکتورها) باید دارای کلید مجزا کننده در طرف ورودی كنتاكتورها باشند.
١٣-۶-٢-۶ كلید یا وسیله حفاظتی جریان باقیمانده(RCD)
١٣-۶-٢-۶-١ از انواع کلیدها یا وسایل حفاظتی جریان باقیماندە میتوان برای قطع مدار تغذیه در صورت تماس یکی از هادیهای برقدار مدار با یکی از موارد زیر استفاده نمود:
الف) بدنههای هادی لوازم و تجھیزات برقی
ب) هادیهای بیگانه که در تماس با زمین میباشند
پ) هرگونه نشت جریان از مدار به زمین
تبصره: شدت جریان باقیماندە عامل این نوع وسایل حفاظتی بر حسب مورد استفاده می تواند از حد چند میلی آمپر تا چند آمپر باشد.
١٣-۶-٢-۶-٢ از انواع کلیدها یا وسایل حفاظتی جریان باقیمانده به شرطی كه جریان باقیمانده عامل آنها بیشتر از ٣٠ میلی آمپر نباشد، در شرایط عادی و مصارف معمولی میتوان به عنوان وسیله حفاظتی در برابر برق گرفتگی در صورت تماس غیر مستقیم استفاده نمود.
١٣-۶-٢-۶-٣ از انواع کلیدها یا وسایل حفاظتی گفته شدہ در ردیف ١٣-۶-٢-۶-٢، میتوان در شرایط عادی برای حفاظت در برابر برق گرفتگی در تماس مستقیم (تماس مستقیم بدن بایک هادی برقدار) فقط بہ عنوان یک حفاظت اضافی استفادہ نمود (بند ج ردیف ١٣-٣-١-٢). یعنی به صرف استفاده از این وسایل، نمیتوان از دیگر خواستههای مقررات صرفنظر کرد. بعنوان مثال در برخی موارد مانند تماس همزمان با دو هادی فاز یا یک هادی فاز و هادی خنثی ، این کلیدها ممکن است كارایی نداشته باشند.
١٣-۶-٢-۶-۴ از انواع كلیدها یا وسایل حفاظتی جریان باقیمانده در سیستم های نیروی TT، TN-S و TN-C-S و IT میتوان استفاده نمود. بنابراین استفاده از این وسایل بدون هادی حفاظتی (PE) به طور كلی ممنوع است. در سیستم TN-C استفاده از كلیدها ووسایل جریان باقیمانده فقط با اضافه کردن هادی حفاظتی به قسمتی از مدار كه تحت پوشش كلید یا وسیله حفاظتی میباشد و تبدیل آن قسمت از مدار به TN-S ممکن خواهد بود.
١٣-۶-٢-۵-۶ استفاده از كلیدها یا وسایل حفاظتی جریان باقیماندە، نصب وسایل حفاظتی در برابر جریانهای اضافه بار و اتصال کوتاه (کلید خودکار اتوماتیک- کلید خودکار مینیاتوری- فیوز) را منتفی نمی نماید.
تبصره: بعضی از انواع کلیدها یا وسایل حفاظتی جریان باقیمانده ممکن است با کلیدهای خودکار اتوماتیک و یا كلید خودکار مینیاتوری، بصورت اشتراكی یک واحد تشكیل دهند.
١٣-۶-٢-۶-۶كلید یا وسیله حفاظتی جریان باقیمانده باید آخرین وسیله ای باشد كه در طرف مصرف مدار یعنی بعد از کلید مجزاکننده، فیوز و كلید خودكار اتوماتیک یا كلید خودكار مینیاتوری هر کدام که وجود داشته باشند، نصب میشود.
تبصره: اگر كلید یا وسیله حفاظتی جریان باقیمانده با كلید خودكار اتوماتیک یا كلید خودكار مینیاتوری به صورت اشتراکی یک واحد را تشکیل داده باشد، باید مانند بالا، آخرین وسیله حفاظتی نصب شده در طرف مصرف مدار باشد.