این بخش مقررات مربوط به ضوابط ترافیكی داخل ساختمان ها است كه شامل موضوعات كلی زیر است:
- گردش سواره در ساختمان و پارکینگ ها
- گردش بیاده در ساختمان
- تجهیزات هدایت ترافیكی و ایمنی مسیر داخل ساختمان
٢٣-۴-١ گردش سوارہ در ساختمان و پارکینگ ها
در این بخش مقررات مربوط گردش سواره در ساختمان شامل دسترسی بلافصل، راهروها، رمپ ها و ابعاد و مشخصات پارکینگ ارایه میگردد.
٢٣-۴-١-١ نوع مسیر دسترسی بلافصل به پارکینگ
باتوجه نوع و درجه عملکردی مدت زمان پارک، مسیر دسترسی بلافصل و تعداد فضای پاركینگ، نوع دسترسی به پاركینگ در معابر بلافصل ساختمان با استفاده از جدول ٢٣-۴-١ تعیین میشود. ۵ نوع مسیر دسترسی از معابر بلافصل به پارکینگ ساختمان پر پایه عرض های ورود و خروجی پیشنهاد میشود كه در جدول ٢٣-۴-١ و ٢٣-۴-٢ معرفی شده است .
* پاركینگ بلندمدت، در تمام روز و پاركینگ مخصوص كاربران روزانه و دائمی
** پاركینگ میان مدت ، مدت توقف بین ٢ ساعت تا تمام روز. مثل پاركینگ كاربری های مسكونی ، تسهیلات ورزشی و پاركینگ هتل ها
*** شامل پارکینگ های كوتاه مدت، پاركینگ مخصوص توریست ها، پاركینگ مراكز خرید به مدت كمتر از ٢ ساعت باتوجه نوع و درجە عملكردی مدت زمان پارک، مسیر دسترسی بلافصل و تعداد فضای پاركینگ ، نوع دسترسی به پاركینگ در معابر بلافصل ساختمان با استفاده از جدول ٢٣-۴-٣ تعیین میشود.
* پاركینگ بلندمدت، در تمام روز و پاركینگ مخصوص كاربران روزانه و دائمی
** پاركینگ میان مدت ، مدت توقف بین ٢ ساعت تا تمام روز. مثل پاركینگ كاربری های مسكونی ، تسهیلات ورزشی و پاركینگ هتل ها
*** شامل پارکینگ های كوتاه مدت، پاركینگ مخصوص توریست ها، پاركینگ مراكز خرید به مدت كمتر از ٢ ساعت
٢٣-۴-١-٢ مسافت دید مسیر دسترسی بە پاركینگ
باتوجه به سرعت و نوع راه، مسافت دید لازم در مسیرهای دسترسی بلافصل بصورت جدول ٢٣-۴-۴ است. فاصله در امتداد مسیر كندرو با عنوان Y در شكل ٢٣-۴-١ نشان داده شده است.
٢٣-۴-١-٣ طول صف پارکینگ
حداكثر طول صف قابل قبول بیرون پاركینگ باتوجه به ظرفیت پاركینگ مطابق
در مجموعه های تحت عنوان توسعه بزرگ مقیاس، میبایست مهندس ذیصلاح، یك road service (مسیر اختصاصی مناسب دو محوطه) در داخل مجموعه طراحی نماید به طوری كه طول صف الزاما در داخل مجموعە تشکیل گردیده و این صف وارد محدوده بلافصل ساختمان نگردد. به عبارت دیگر محدوده تشكیل صف پاركینگ وارد محدوده بلافصل نگردد.
٢٣-۴-١-۴ راہ ورودی و رمپ پارکینگ
علاوه بر موارد ذكر شده در مبحث ۴ مقررات ملی ساختمان، موارد زیر نیز بایستی رعایت گردد:
الف - از هر خیابان یک راه ورودی برای پاركینگ ، مجاز است. در صورتی كه برملک ٢٠ متر و بیشتر باشد، (صرفًا در پاركینگ های عمومی و موارد تجمیع قطعات با كمینه بر ١۴ متر) با اولویت به تأمین پارکینگ ملک، استفاده از دو درب ورودی برای پاركینگ مجاز است.
ب - راە ورودی رمپ پاركینگ از قسمت فضای آزاد ساختمانی بلامانع است و راه ورودی، جزء فضای پاركینگ ساختمان نیست.
پ - در قطعاتی كه سطح پاركینگ بیش از ١٠٠٠ متر مربع وسعت دارد یا دارای بیش از ٢۵ واحد پاركینگ است، تأمین دو رمپ ورودی و خروجی، به عرض مفید حداقل ٣/٥ متر و یا یک رمپ به عرض مفید حداقل ٥ متر الزامی است.
ت - برخورداری از خروجی اضطراری و دسترسی مستقیم به طبقات و فضاهای مشاعی ساختمان، به وسیله پله از زیرزمین (پاركینگ) الزامی است.
ث - دسترسی مستقیم پاركینگ از طریق پله به طبقات و فضاهای مشاعی، الزامی است و در صورتی که ملک دارای آسانسور باشد، دسترسی به پاركینگ از طریق پله و آسانسور نیز الزامی است.
ج - برای كلیه املاک با هر اندازه بر، تعبیه ورودی نفررو مستقل الزامیست.
چ - شعاع گردشی محوطۀ ورودی مسیرهای دسترسی قبل از رمپ یا پاركینگ كاربری ها باید مطابق جدول ٢٣-۴-۶ باشد.
٢٣-۴-١-٥ شیب رمپ و شعاع گردش پاركینگ
الف - بیشینه شیب رمپ دسترسی برای پاركینگ باید ١٥ درصد باشد. بدیهی است این شیب در محل قوس های ٩٠ درجه حداكثر ١٢ درصد و در محل قوس های ١٨٠ درجه حداكثر ١٠ درصد میباشد.
ب- شعاع چرخش، حداقل عرض رفت وآمد و بیشینه شیب رمپ برای انواع مختلف پاركینگ ها، مطابق با بندهای ۴-٥-١٠-٢-٢ الی ۴-٥-١٠-٢-٩ مبحث ۴، مد نظر قرار گیرد.
٢٣-۴-١-۶ ابعاد پاركینگ غیر مایل
ابعاد و مساحت محل های توقف خودرو باید مطابق بند ۴-٥-١٠-٢- ۴ مبحث ۴ مقررات ملی باشد.
٢٣-٢-١-٧ ابعاد پاركینگ مایل
ابعاد استاندارد پاركینگ مایل برای كاربران توسط مهندس ذیصلاح طراحی میگردد. جزییات ابعادی پارکینگ مایل برای هر یک از ضرایب راحتی كاربران بر اساس جدول ٢٣-۴-٧ تعیین می كردد. ابعاد و اندازەهای مندرج در جداول مذكور، در شكل ٢٣-۴-٣ نشان داده شده است.
٢٣-۴-١-٨ تعداد پاركینگ مورد نیاز
تامین تعداد پارکینگ مورد نیاز در كاربری های مختلف جهت تعیین تقاضای پارکینگ كاربری ها مطابق باجدول ٢٣-۴-٩ الزامی است. ضمنا در تعیین تعداد پاركینگ های مورد نیاز در شهرهایی كه طرح تفصیلی دارند، اولویت تعداد مورد نیاز با ارقام موجود در طرح تفصیلی است.
علاوه بر رعایت موارد جدول بالا، كلیه ادارات، ارگانها، سازمانها، نهادها، مؤسسات و شرکتهای دولتی، عمومی وخصوصی و بیمارستانها، در زمان احداث ویا تجدید بنا، ملزم به تأمین ٣٠ درصد پار کینگ مازاد بر پاركینگ مورد نیاز، برای مراجعین طبق ضوابط مربوطه، در همان ساختمان و یا در پاركینگ های عمومی اطراف تا شعاع ٢٥٠ متر هستند.
٢٣-۴-١-٩ ضریب همزمانی
ضریب همزمانی در پاركینگ بر اساس میزان توقف وسایل نقلیه در پاركینگ كاربری ها مشخص میگردد. بر این اساس كاربری ها در سه كروه بازمان توقف كمتر از ١ ساعت، ١ تا ٢ ساعت وبیشتر از ٢ ساعت طبقەبندی می گردند. لازم به ذکر است که این ضریب برای کاربری های مختلط كه دارای دو و یا چند نوع از كاربری ها هستند، قابل اعمال است. لذا توصیه میشود با روند تحلیلی ذیل میزان همزمانی مورد نیاز پاركینگ را محاسبه نمود:
١۔ تعیین ساعات مشتر ک همزمانی کاربری پاركینگ
٢- تعیین تقاضای پاركینگ هریك از كاربری ها
٣- تحلیل تقاضای پاركینگ ها
۴- تعیین و محاسبه تقاضای كل
٥- برآورد و محاسبه عرضه بر حسب تقاضای كل
میزان کاهش سرانه پار کینگ های عمومی با کاربری های مختلط بر اساس تعداد فضای پاركینگ مشترک طبق جدول ٢٣-۴-١٠ قابل تعیین میباشد.
٢٣-۴-١-١٠ ارتفاع پاركینگ
الف - مطابق بند ۴-٥-١٠-٢-١ مبحث ۴، ارتفاع مجاز توقفگاەهای كوچك خودرو، به منظور تقلیل خطرات ناشی از حریق، از كف تا سطح زیرین سقف و یا در صورت وجود تاسیسات یا عناصر سازهای در زیر سقف، تا پایین ترین نقطه آنها حداقل ۲/۴۰ متر است. ارتفاع مجاز توقفگاه های متوسط و بزرگ خودرو، حداقل ۲/۴۰ متراست.
ب - برای مجتمع هایی که دارای بیش از ٢۵ واحد پاركینگ است و یا مساحت پاركینگ آنها بیش از ١٠٠٠ مترمربع است، حداقل ارتفاع مجاز در زیرزمین و همكف از كف تمام شده تا زیر پایین ترین تراز تمام شده تاسیسات و علائم ۲/۴۰ است.
٢٣-۴-١-١١ طرز قرار كیری محل های پارک
الف - در پاركینگ های جمعی، نباید از پاركینگ موازی استفاده شود. همچنین زاویه پاركینگ مایل نباید از ۵٥ درجه كمتر باشد.
ب - جریان ترافیک در راهرو فضای پارک های مایل باید یك طرفه باشد. جریان ترافیک در راهرو فضای پارک های عمود می تواند یك طرفه یا دوطرفه باشد.
پ - توصیه میشود، در راهروهای یک طرفه جهت كردش داخلی در خلاف جهت حركت عقربه های ساعت باشد تا رانندگان وسایل نقلیه دید بهتری داشته باشند.
ت - به منظور استفاده بیشتر از زمین، توصیه میشود که راهروهای اصلی را در امتداد طول پارکینگ قرار دهند. همچنین اگر ابعاد زمین یا ساختمان اجازه می دهد، توصیه میشود، یک ردیف فضای پارک در امتداد محیط پاركینگ قرار كیرد.
ث - در پارکینگ های بزرگ باید سعی كرد كه نقاط تقاطع راهروها با یكدیگر حداقل باشد.
ت - در راهروهای طولانی، توصیه میشود برای پایین نگه داشتن سرعت، قرارگیری را به نحوی انجام دهند كه طول امتدادهای مستقیم از ١٠٠ متر كمتر باشد، در غیر این صورت باید با استفاده از سرعت كاه سرعت را كاهش دهند. توصیه میشود فاصله سرعت گاه ها از هم از ٣٠ متر كمتر باشد.
٢٣-۴-١-١٢ پاركینگ معلولین
الف - ابعاد پاركینگ معلولین بر اساس ضوابط معلولین باید حداقل ٥٠٠ در ٣٥٠ سانتیمتر باشد. این پاركینگ باید به وسیله علامت مخصوص نشانه گذاری شده و هرگز از طرف دیكران اشغال نكردد.
ب - محل توقف اتومبیل معلولین با عصا باید حداقل ٣/٥ متر عرض داشته باشد.
پ - پارکینگ اتومبیل معلولین، باید در نزدیکی ورودی اصلی و وسایل ارتباطی عمودی (پله، آسانسور، رمپ و .. ) قرار گیرد و ابعاد آن به گونه ای باشد كه شخص معلول بتواند بدون صدمه رساندن به اتومبیل های دیگر به آسانی با صندلی چرخدار رفت و آمد كند.
ت - بیشینه درصد شیب جهت دسترسی معلولین به طبقات و یا پاركینگ باید ٥٪ و بیشینه طول آن ١٠ متر است. در این صورت لازم است در دو طرف سطح شیبدار دستگیره میله ای برای هدایت معلولین نصب شود تا به هنگام حركت صندلی چرخدار ودر صورت احتیاج از آن استفاده شود.
ث - محل توقف افراد معلول نباید بیش از ٢ درصد شیب داشته باشد.
ج - نباید معلولین جسمی ناچار شوند که در مسیر خود به داخل بنای مورد نظر راهروها را قطع كنند.
چ - نباید معلولین جسمی ناجار شوند كه در مسیر خود به طرف داخل بنا، از پشت اتومبیل های پارک شده (به صورت هم سطح) بگذرند.
ح - نباید در مسیر حركت معلولین جسمی، پله قرار داده شود.
خ - اگر پاركینگ به وسیله سطح شیبدار مورب به خیابان متصل شود، لازم است بین حد نهایی سطح شیبدار و لبه كناری خیابان، محدودهای به فاصله ٥ متر به صورت مسطح در نظر كرفته شود تا معلولی كه پشت فرمان اتومبیل نشسته است بتواند تامل نموده و سپس با دید و دقت كافی وسیله نقلیه خود را در جریان ترافیک قرار دهد. ضمنا رعایت این بند برای تمام سواری ها الزامیست.
د - توصیه میشود، تأمین پاركینگ ویژه معلولین در وضع موجود، با توجه به عرض بیشتر این پاركینگ از طریق تبدیل فضای توقف سه خودرو معمولی به دو خودرو صورت گیرد.
ذ - الزامی است کمینه تعداد پار کینگ قابل دسترس برای افراد معلول در پاركینگ های عمومی بر اساس جدول ٢٣-۴-١١ تعیین گردد.
ضوابط مربوط به فضای توقفگاه وسایل نقلیه در ساختمان مبحث چهارم مقررات ملی ساختمان نیز باید علاوه بر موارد بالا، رعایت گردند.
٢٣-۴-١-١٣ تسمه نقاله خودروبر
الف - استفاده از تسمه نقالۀ خودروبر در پاركینگ كاربری های نوع د مانند كاربری های تجاری، مجتمع های بزر گ تجاری- تفریحی و برخی فرودگاه ها برای انتقال سریعتر وراحت تر خودروها درون پارکینگ و ورود و خروج آنها به / از پارکینگ توصیه میشود. ابعاد كلی تسمه نقاله ها بصورت شكل ٢٣-٢-٢ است.
ب - عرض این تسمه نقاله ها برای استقرار كامل و ایمن خودرو وبا رعایت حد فاصل ایمن خودرو از دو طرف برای جلوگیری از برخورد با دیوارها، ستون ها و سایر قسمت های پاركینگ باید ٢/٨ تا ٣ متر باشد.
پ - طول کلی تسمه نقاله داخل پاركینگ بستگی به مساحت، پلان و نحوه جانمایی محل پارک خودروها در داخل پاركینگ دارد، به همین دلیل مقداری متغیر است.
تصویر ۱
تصویر ۲
تصویر ۳
تصویر ۴
تصویر ۵
تصویر ۶
تصویر ۷
تصویر ۸
تصویر ۹
تصویر ۱۰
تصویر ۱۱
تصویر ۱۲
تصویر ۱۳
تصویر ۱۴
تصویر ۱۵
تصویر ۱۶
تصویر ۱۷