پلتفرم آموزشی حقوق و مهندسی

بانک جامع مواد قانونی و تست‌های آزمونی وکالت، کارشناس رسمی و نظام مهندسی

از متن تا تسلط

خانه بازگشت به فهرست مواد

بند ۳-۱۲-۷ آیین‌نامه 2800

بند ۳-۱۲-۷

در ساختمان‌های با اهمیت «خیلی زیاد» و «زیاد» با هر تعداد طبقه و در سایر ساختمان‌ها در صورتی که بیش از پنج طبقه یا بلندتر از ۱۸ متر از تراز پایه باشند، حداقل عرض درز انقطاع بین ساختمان و ساختمان مجاور در هر طبقه ساختمان باید برابر با جذر مجموع مربعات δM دو ساختمان در نظر گرفته شود. مقدار δM از رابطه (۳-۲۰) تعیین می‌شود.
در رابطه فوق:
δM: حداکثر تغییر مکان جانبی کلی غیرارتجاعی در محل بحرانی طبقه موردنظر، تحت اثر زلزله طرح؛
δeu: حداکثر تغییر مکان جانبی کلی ارتجاعی در محل بحرانی طبقه موردنظر تحت اثر زلزله طرح و با احتساب آثار P-Δ که بر مبنای یکی از روش‌های تحلیل خطی محاسبه شده است. در صورتی که سازه در امتداد موردنظر دارای نامنظمی پیچشی باشد باید اثر ضریب تشدید پیچش اتفاقی، Aj، موضوع تبصره بند ۳-۹-۴-۳ نیز در تعیین این تغییر مکان لحاظ شده باشد؛
Cd: ضریب بزرگنمایی تغییر مکان جانبی مطابق جدول ۳-۱؛
Ie: ضریب اهمیت ساختمان مطابق بند ۳-۹-۱-۴.
مقدار δM محاسبه‌شده از رابطه (۳-۲۰) نباید از پنج هزارم ارتفاع طبقه موردنظر از تراز پایه، کمتر در نظر گرفته شود.

تبصره ۱: در مواردی که ساختمان، مشمول موضوع ضابطه «الف» بند ۳-۶-۲ شده باشد، تغییر مکان جانبی کلی غیرارتجاعی طبقه تحت اثر زلزله طرح باید به‌صورت ترکیبی، مطابق روش مذکور در تبصره بند ۳-۱۲-۲ محاسبه شود.

تبصره ۲: در مواردی که مشخصات ساختمان مجاور در دسترس نباشد، حداقل فاصله افقی هر طبقه ساختمان از مرز مشترک با زمین مجاور باید برابر با ۷۰ درصد δM در آن طبقه ساختمان منظور گردد.

تبصره ۳: در مواردی که ساختمان، شرایط استفاده از روش تحلیل دو مرحله‌ای، موضوع بند ۳-۱۱-۲-۲ را احراز نموده باشد، مبنای محاسبه عرض درز انقطاع، تعداد طبقات و ارتفاع سیستم فوقانی خواهد بود.

تبصره ۴: در ساختمان‌هایی که مشمول محاسبه درز انقطاع مطابق ضوابط این بند نیستند، عرض درز انقطاع باید بر مبنای بند ۱-۶-۱ تعیین شود.

محاسبه درز انقطاع ساختمان‌های بیش از پنج طبقه در ویرایش پنجم ۲۸۰۰

در استاندارد ۲۸۰۰ ویرایش پنجم، درز انقطاع ساختمان‌های مجاور برای همه ساختمان‌ها به یک روش محاسبه نمی‌شود. ابتدا باید تعداد طبقات و ارتفاع ساختمان کنترل شود.

اگر ساختمان پنج طبقه یا کمتر و حداکثر ۱۸ متر ارتفاع داشته باشد، فاصله هر طبقه از مرز مشترک با زمین مجاور حداقل برابر پنج‌هزارم ارتفاع آن طبقه از تراز پایه در نظر گرفته می‌شود.

اما اگر ساختمان بیش از پنج طبقه داشته باشد یا ارتفاع آن از تراز پایه بیشتر از ۱۸ متر باشد، تعیین عرض درز انقطاع باید بر اساس بند ۳-۱۲-۷ انجام شود.

در بند ۳-۱۲-۷، فاصله بین دو ساختمان مجاور بر اساس ترکیب تغییرمکان‌های جانبی غیرارتجاعی دو ساختمان تعیین می‌شود. در این حالت، مقدار تغییرمکان لحاظ‌شده برای هر ساختمان نباید از پنج‌هزارم ارتفاع آن تراز از تراز پایه کمتر باشد.

بنابراین اگر دو ساختمان ۶ طبقه با ارتفاع ۲۵ متر کنار هم ساخته شوند، حداقل تغییرمکان قابل لحاظ برای هر ساختمان در تراز بام ۱۲۵ میلی‌متر است. اما فاصله بین دو ساختمان، جمع مستقیم ۱۲۵ و ۱۲۵ نیست؛ بلکه از جذر مجموع مربعات این دو مقدار به دست می‌آید که حدود ۱۷۶.۸ میلی‌متر است. در گزینه‌های تست، مقدار قابل قبول بعدی ۲۰۰ میلی‌متر است.

در نتیجه، اگرچه پاسخنامه رسمی ممکن است ۲۵۰ میلی‌متر را بر اساس روش جمع مستقیم انتخاب کرده باشد، پاسخ منطبق با ویرایش پنجم استاندارد ۲۸۰۰ برای این تست ۲۰۰ میلی‌متر است.

حالت خاص: محاسبه درز انقطاع در صورت نامعلوم بودن مشخصات ساختمان مجاور
مطابق تبصره ۲ بند ۳-۱۲-۷ استاندارد ۲۸۰۰، ویرایش پنجم، در صورتی که مشخصات ساختمان مجاور در دسترس نباشد، حداقل فاصله افقی هر طبقه ساختمان از مرز مشترک با زمین مجاور باید برابر ۷۰ درصد تغییرمکان جانبی کلی غیرارتجاعی همان طبقه در نظر گرفته شود.

رابطه محاسبه حداقل فاصله:
Xmin = ۰.۷۰ × δM
در این رابطه:
Xmin: حداقل فاصله افقی ساختمان از مرز مشترک زمین در طبقه موردنظر.
δM: تغییرمکان جانبی کلی غیرارتجاعی طرح در همان طبقه، پس از اعمال ضریب بزرگنمایی تغییرمکان و کنترل حداقل مقرر استاندارد.

تفاوت دو حالت محاسبه درز انقطاع:

حالت اول ـ مشخصات هر دو ساختمان موجود است:

حداقل عرض درز انقطاع، مطابق ضابطه مربوط، از جذر مجموع مربعات تغییرمکان‌های جانبی کلی غیرارتجاعی دو ساختمان در تراز موردنظر به دست می‌آید.

حالت دوم ـ مشخصات ساختمان مجاور نامعلوم است:
حداقل فاصله ساختمان از مرز مشترک زمین برابر ۷۰ درصد تغییرمکان جانبی کلی غیرارتجاعی همان طبقه خواهد بود.

نکات مهم:
۱. در حالت دوم، فاصله محاسبه‌شده مربوط به فاصله ساختمان از مرز مشترک ملک است، نه الزاماً کل فاصله خالی میان دو ساختمان.
۲. مقدار تغییرمکان مورد استفاده باید پس از رعایت حداقل مقرر در بند ۳-۱۲-۷ تعیین شود.
۳. برابر بودن ارتفاع یا تعداد طبقات دو ساختمان به معنای یکسان بودن تغییرمکان جانبی آنها نیست.
۴. در محاسبه فاصله باید تغییرمکان جانبی کلی در محل بحرانی طبقه ملاک قرار گیرد، نه صرفاً تغییرمکان نسبی میان دو طبقه متوالی.

نتیجه آموزشی:
در ساختمان‌های مشمول بند ۳-۱۲-۷ استاندارد ۲۸۰۰، روش تعیین درز انقطاع به موجود بودن یا نبودن اطلاعات ساختمان مجاور وابسته است. در صورت نامعلوم بودن این اطلاعات، حداقل فاصله‌ی افقی هر طبقه از مرز مشترک زمین برابر ۷۰ درصد تغییرمکان جانبی کلی غیرارتجاعی طرح همان طبقه خواهد بود.

هیچ رأی وحدت رویه‌ای برای این ماده ثبت نشده است.

هیچ رأی دیوان عدالت اداری برای این ماده ثبت نشده است.

هیچ رأی نمونه‌ای برای این ماده ثبت نشده است.

هیچ نظریه مشورتی برای این ماده ثبت نشده است.

هیچ نشست قضایی برای این ماده ثبت نشده است.

دسترسی اشتراکی

برای مشاهده کامل تست‌ها، انتخاب گزینه و دیدن پاسخ باید اشتراک فعال داشته باشید.

تست ۱

دو ساختمان ۶ طبقه با ارتفاع ۲۵ متر، یکی فولادی و دیگری بتنی، بدون زیرزمین در کنار یکدیگر ساخته می‌شوند. حداقل فاصله بین این دو ساختمان، درز انقطاع، در تراز بام چه مقدار باید باشد؟

منبع: آزمون صلاحیت کارشناس ماده ۲۷ - عمران — ۱۴۰۴

تست ۲

یک ساختمان ۱۰ طبقه مسکونی با پلان شکل زیر در زمینی با همسایگی یک ساختمان دیگر و با همین تعداد طبقات و ارتفاع باید احداث گردد. در صورتی که تغییر مکان جانبی بام (طبقه دهم) ساختمان از تحلیل برابر Δ₁₀ = ۱۰۶ mm به‌دست آمده باشد، حداقل فاصله ساختمان در تراز طبقه دهم با زمین همسایه به کدام‌یک از مقادیر زیر نزدیک‌تر است؟ (ارتفاع طبقات ۳٫۶ متر و Ru = ۷.۵ و Cd = ۵.۵ بوده و از ساختمان همسایه اطلاعاتی موجود نیست.)

منبع: آزمون صلاحیت کارشناس ماده ۲۷ - عمران — ۱۴۰۰

قبلی بعدی