بازپرس مكلف است بلافاصله پس از حضور یا جلب متهم، تحقیقات را شروع كند و در صورت عدم امكان، حداكثر ظرف بیست و چهار ساعت از زمان تحت نظر قرار گرفتن او توسط ضابطان دادگستری، با رعایت ماده (۹۸) این قانون مبادرت به تحقیق نماید. در صورت غیبت یا عذر موجه بازپرس یا امتناع وی از شروع تحقیقات به دلایل قانونی، دادستان انجام تحقیقات را به بازپرس دیگر یا در صورت اقتضاء به دادرس دادگاه محول میكند.
تبصره- تحت نظر قرار دادن متهم بیش از بیست و چهار ساعت، بدون آنكه تحقیق از او شروع یا تعیین تكلیف شود، بازداشت غیرقانونی محسوب و مرتكب به مجازات قانونی محكوم میشود.
الزام به آغاز فوری تحقیق از متهم و حدود امکان واگذاری تحقیق به ضابطان
این قاعده برای جلوگیری از بلاتکلیف ماندن متهم و تحتنظر ماندن طولانی او نزد ضابطان مقرر شده است. بنابراین تأخیر در شروع تحقیق، حالت استثنایی است.
اگر به هر دلیل انجام فوری تحقیق امکانپذیر نباشد، بازپرس مکلف است حداکثر ظرف بیستوچهار ساعت از زمان تحتنظر قرار گرفتن متهم نسبت به آغاز تحقیق اقدام کند.
در انجام تحقیقات نیز باید حکم ماده ۹۸ قانون آیین دادرسی کیفری مورد توجه قرار گیرد. بر اساس این ماده، بازپرس اصولاً تحقیقات مقدماتی را شخصاً انجام میدهد؛ با این حال، در حدودی که قانون اجازه داده است، میتواند انجام برخی اقدامات تحقیقاتی را به ضابطان دادگستری ارجاع دهد.
اما در خصوص جرائم موضوع ماده ۳۰۲، به دلیل اهمیت ویژه جرم، دامنه مباشرت بازپرس گستردهتر و امکان واگذاری تحقیقات به ضابطان محدودتر است و باید مقررات خاص این جرائم رعایت شود.
بنابراین ترتیب قانونی چنین است: حضور یا جلب متهم ← شروع فوری تحقیق توسط بازپرس
و در صورت عدم امکان: حداکثر ظرف ۲۴ ساعت از زمان تحتنظر قرار گرفتن ← آغاز تحقیق
همچنین: اصل ← انجام تحقیقات مقدماتی توسط بازپرس واگذاری به ضابطان ← فقط در حدود تجویز قانون جرائم موضوع ماده ۳۰۲ ← لزوم توجه ویژه به مباشرت بازپرس و محدودیت بیشتر در واگذاری اقدامات تحقیقاتی
نکته آزمونی: عبارت «حداکثر ۲۴ ساعت» به معنای وجود یک مهلت عادی برای تأخیر نیست؛ قاعده، شروع بلافاصله تحقیق است و مهلت بیستوچهارساعته فقط در فرضی مطرح میشود که شروع فوری تحقیق عملاً امکانپذیر نباشد.
هیچ رأی وحدت رویهای برای این ماده ثبت نشده است.
هیچ رأی دیوان عدالت اداری برای این ماده ثبت نشده است.
هیچ نظریه مشورتی برای این ماده ثبت نشده است.
هیچ نشست قضایی برای این ماده ثبت نشده است.
دسترسی اشتراکی
برای مشاهده کامل تستها، انتخاب گزینه و دیدن پاسخ باید اشتراک فعال داشته باشید.